The Patriarchal Church of St. George

15. yüzyıldan bu yana Ekümenik Patriklik'in merkezi olan [Yüce Şehit ve Ejderha-Dövüşçüsü] Ayios Yeorgios'un kilisesi, Patriklik'i İstanbul'da ağırlayan beşinci kilisedir. Daha önceleri Ortodoks rahibelerin yaşadığı bu manastır Patrik II. Mattheos'un patriklik döneminde (1598-1601) Ekümenik Patriklik'in merkezi olmuştur.

Kilise, 1614 yılında, Patrik II. Timotheos döneminde yenilenmiş (bkz. ön cephedeki yazıt), Patrik III. İeremias'ın görev süresinde, 1720'de yaşanan bir yangının ardından yeniden inşa edilmiştir (bkz. sağ girişin üzerindeki yazıt). 1836'da, Patrik VI. Grigorios döneminde onarımdan geçirilen kilise, yakın dönemde Patrik Bartholomeos zamanında restore edilmiştir. Ayios Yeorgios Patriklik Kilisesi, narteks [giriş], naos [kilise] ve iero/altar [kutsal mabed] olarak üç bölümden oluşmakta ve üç koridorlu geleneksel bazilika tarzını muhafaza etmektedir. Kilisenin giriş bölümünde Ayios Yeorgios'un ve Fener'e su sistemini getiren kürk tacirlerinin anısına kürk giymiş İlyas Peygamber'in ikonaları sergilenmektedir.

1-Mumluk
Her Ortodoks Hıristiyan'ın kiliseye girerken yaptığı ilk şey, bir mum yakmaktır. Girişte bulunan, ceviz ağacından yapılmış ve fildişinden beşgen şeklinde yapraklarla oyulmuş, 17. yüzyıl tarihli bu mumluk, erken dönem Mısır sanatından esinlenmiştir.

2-Patriklik Tahtı
Patriklik tahtı geleneksel olarak Aziz İoanis Hrisostomos'a atfedilmiştir (398-404), ancak yan cephelerinden birinde 1577 tarihi görülmektedir. 4 metre uzunluğunda, asma yapraklarıyla dekore edilmiş olan bu taht, ceviz ağacından yapılmış, fildişi sedef oymalı, ahşap rengine boyalıdır. Üst kısmındaki 17. yüzyıl tarihli Pantokrator İsa ikonası Patrik I. Paisios tarafından yaptırılmıştır.

3-Sinthronon
Kutsal mabedin [iero] içinde, altarın arka tarafında, Kutsal Sinod üyelerine ayrılmış olan onbir adet ahşap tahtla çevrili mermerden yapılma bir Patriklik tahtı –sinthronon– bulunmaktadır. 5. yüzyıl tarihli bu tahta Aziz İoanis Hrisostomos'un oturmuş olduğuna inanılmaktadır.

4-Minber
Geleneksel olarak minber de Aziz İoanis Hrisostomos'a atfedilir, ama minberin üzerinde bulunan bir yazıt Patrik II. Gavriil'in dönemine atıfta bulunmaktadır (1702-1707). Bir sütunun etrafını saran bu minber, ceviz ağacından ve sedeften yapılmış, asma yaprağı desenleriyle süslenmiştir.

5-Muganni sehpaları
Fildişi oymalı ceviz ağacından yapılmış bu iki muganni sehpası, 1942 yılında Heybeliada'daki Panayia Kamariotisa Kilisesi'nden Fener'e getirilmiş olan eserler arasındadır.

6-İkonostas (İkona Duvarı)
Naos yani ana kilise bölümü ile altarın bulunduğu kutsal bölümü birbirinden ayıran bu ikona duvarında, Bizans, Rönesans, Barok ve Osmanlı tarzları harmanlanmaktadır. Ahşaba oyulmuş ve çoğunlukla altın kaplamalı bu ikonostas üç kademeye ayrılmıştır; daha küçük ikonalar daha çok kişinin hürmetlerini sunmasına imkân vermektedir.

7-Üç Önemli İkona
Sağ koridorda bulunan üç ikonanın ikonografisi, Aya Sofya ve Kariye Manastırı'nın ikonografisinden daha önceki dönemlere aittir. 11. yüzyıl tarihli Panayia Pamakaristos mozaiği, çocuk İsa'yı kucağında taşıyan Meryem Ana'yı resmetmektedir. Önceki Panayia Pamakaristos Patriklik Kilisesi'nin (1456-1587) ana ikonası olan bu ikona, sonraki bütün patriklik kiliselerine taşınmıştır. 11. yüzyıl tarihli Aziz Vaftizci Yahya mozaiği, ilk olarak Panayia Pamakaristos Kilisesi'ne yerleştirilmişti. Sol koridorda bulunan ve mucizevi özelliklerinden dolayı hürmet edilen Panayia Faneromeni ikonası, buraya Kizikos'tan (bugün Kapıdağ) getirilmiştir. Altın ve gümüş kaplı bu ikonanın, 14. yüzyıldan önce yapıldığı biliniyor.

8-Üç Önemli Episkopos
Kayseri Episkoposu Aziz Yüce Vasilios ve İstanbul Patriği makamında bulunmuş olan, Aziz Teolog Grigorios ile Aziz İoanis Hrisostomos, erken Kilise döneminin en önemli teologlarındandırlar  ve tüm Hıristiyan âlemi tarafından hürmet görmektedirler. Dördüncü Haçlı Seferi'nin ardından (1204), bu azizlerin rölikleri Kostantinopolis'ten Roma'ya taşınmıştır. 2004'ün Kasım ayında, Kostantinopolis'in iki meşhur başepiskoposu olan Aziz Grigorios ve Aziz İoanis Hrisostomos'un rölikleri, Papa II. Jean Paul'ün iyi niyet nişanesi olarak, resmi bir törenle Ekümenik Patrikhane'ye iade edilmiştir. Ekümenik Patrik Bartholomeos'un önderlik ettiği bu törenin ardından rölikler Patriklik Kilisesi'nin sol koridoruna yerleştirilmiştir. Kısa bir süre sonra, Aziz Vasilios'un rölikleri da Roma'dan iade edilmiştir.

9-Üç Önemli Kadın
Her yılın 16 Eylül'ünde anılan Yüce Şehit Azize Efimia'nın (4. yy) rölikleri çok değerli ruhani hazinelerdir. İmparator Bilge Leon'un eşi İmparatoriçe Azize Theofano (t. 886-93) ise her yılın 16 Aralık'ında anılır. Üçüncü rölik ise, her yılın 1 Ağustos'unda anılan, Makkabiler'in annesi Solomone'ye atfedilse de, bu röliğin yağ ve koku taşıyıcısı kadınlardan, Diriliş'in ilk tanığı olan ve her yılın Paskalya sonrası ikinci Pazar gününde anılan Maria Salomi'ye ait olduğu düşünülmektedir.

10-İsa'nın Çilesinin Sütunu
Patriklik Kilisesi'nin en eski ve en değerli kutsal emanetlerinden biri, İsa'nın çilesi sırasında, çarmıha gitmeden önce bağlandığı ve Romalı askerler tarafından, üzerindeyken kırbaçlandığı sütunun kalıntısıdır. Sütunun geriye kalan iki bölümü Kudüs'te muhafaza edilmektedir.